Thứ Năm, 20/10/2016

Du lịch Lào Cai trên đường trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Nhờ có nhiều cảnh đẹp, khí hậu trong lành, hệ thống di tích lịch sử đa dạng, nền văn hóa nhiều màu sắc..., những năm qua, tỉnh Lào Cai đã rất chú trọng đầu tư phát triển du lịch. Trong chiến lược đưa lĩnh vực này trở thành ngành kinh tế chủ đạo của địa phương, tỉnh đã chủ động xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng. Từ đó, địa phương sẽ tập trung được các nguồn lực đầu tư, phát triển bền vững và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

Tiềm năng được “đánh thức”

Là một tỉnh nằm ở khu vực miền núi phía Tây Bắc, Lào Cai sở hữu những cảnh đẹp thiên nhiên rất nhiều giá trị. Trong đó nổi bật hơn cả là thị trấn Sa Pa (huyện Sa Pa) – nơi được ban tặng nhiều phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, cuốn hút du khách. Được mệnh danh là “Thị trấn trong mây”, nơi đây có khí hậu quanh năm mát mẻ, vào mùa hè, thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, những bản làng ẩn hiện trong sương, trăm hoa khoe sắc. Tất cả đã tạo nên một thị trấn bình yên, hài hòa, tươi đẹp nhưng vẫn không kém phần sôi động với những phiên chợ vào cuối tuần. Sa Pa là địa điểm thu hút du khách nhất đến với Lào Cai.

Bên cạnh đó, Lào Cai có tiềm năng rất lớn về văn hóa. Riêng cộng đồng tộc người cư trú thành làng, bản ở Lào Cai đã có tới 13 dân tộc với 25 ngành, nhóm khác nhau. Nhờ đó, kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn khá phong phú. Hiện tại có 18 di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào văn hóa phi vật thể quốc gia (trong đó có di sản kéo co Tày - Giáy được UNESCO đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại), 18 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 12 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Di sản văn hóa Lào Cai tạo thành bản sắc riêng và cũng là nguồn lực cho Lào Cai phát triển.

Xác định chủ trương đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế xã hội, chính quyền tỉnh Lào Cai đã xây dựng chương trình “biến di sản thành tài sản”. Ở các huyện Bắc Hà, Sa Pa, Mường Khương đều xây dựng các làng văn hóa du lịch. Mỗi một làng khi tiến hành xây dựng trở thành một điểm du lịch đều bảo tồn các di sản văn hóa. Ở đây du khách được tham quan cảnh đẹp thiên nhiên, tham quan các nghề thủ công, xem văn nghệ và nghỉ tại các căn nhà cổ truyền của đồng bào các dân tộc.

Các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của làng đều được bảo tồn và trở thành tài sản để khách du lịch chiêm ngưỡng tôn trọng tính nguyên bản của di sản văn hóa. Đồng thời hệ thống các ngành nghề thủ công truyền thống của các dân tộc cũng được khơi dậy, đầu tư sản xuất các đồ lưu niệm, các sản phẩm phục vụ du lịch. Trong đó, đặc biệt là các mặt hàng thổ cẩm, các đồ chạm khắc bạc, các sản phẩm rèn, mộc... Lào Cai trong những qua đã xây dựng được nhiều thương hiệu hàng hóa từ đặc sản như gạo séng cù, tương ớt ở Mường Khương, rượu ngô Bản Phố, rượu thóc Shán Lùng, Nậm Pung ở Bát Xát, thuốc tắm, su su, hoa hồng Sa Pa, “thắng cố ngựa” ở Mường Khương, Si Ma Cai, gà đen ở Bắc Hà, lợn “cắp nách” ở vùng cao trở thành đặc sản quen thuộc.

Nhận thức được vai trò của du lịch cộng đồng trong phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai là địa phương tiên phong áp dụng mô hình phát triển du lịch cộng đồng gắn với xóa đói giảm nghèo. Chính nhờ nỗ lực này đã mang lại lợi ích về kinh tế cho người dân bản địa và nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Hiện tại ở Lào Cai có trên 200 cơ sở du lịch cộng đồng, hin nay các hộ kinh doanh homestay hoạt động rất tốt. Trong số đó có cm du lịch cộng đồng Na Hôi - Tà Chải (Bắc Hà), đã được công nhận danh hiệu “Du lịch cộng đồng ASEAN.

Những kỳ vọng lớn

Trong những năm gần đây, tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách thuận lợi cho phát triển du lịch như Nghị quyết số 39/NQ-HĐND về Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2015 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Đề án phát triển kinh tế du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2011-2015… Trong đó, Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2015 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định Lào Cai sẽ được xây dựng trở thành một trong những điểm đến du lịch bậc nhất của vùng Tây Bắc, là một trong những trọng điểm du lịch của Vùng và quốc gia. Đến năm 2030, Lào Cai sẽ là trung tâm du lịch thiên nhiên và văn hóa miền núi lớn nhất của Việt Nam, có sức thu hút đối với khách du lịch nội địa và quốc tế.

Giai đoạn 2010 - 2015, Lào Cai đã phát triển lĩnh vực du lịch theo hướng đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch. Một số loại hình du lịch đã được đưa vào khai thác và phát triển tốt như: du lịch thăm quan, nghỉ dưỡng Sa Pa, Bắc Hà; du lịch sinh thái gắn với Fansipan, Vườn quốc gia Hoàng Liên Sơn...; du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng phát triển mạnh tại Sa Pa, Bắc Hà, Bát Xát; du lịch mua sắm được phát triển mạnh ở thành phố Lào Cai qua hệ thống các siêu thị, chợ, các khu ẩm thực và tiếp nối với huyện Hà Khẩu – tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, du lịch tâm linh, du lịch xuyên biên giới... Công tác liên kết, mở rộng hợp tác du lịch với các tỉnh lân cận bước đầu được thúc đẩy. Điển hình là việc liên kết phát triển sản phẩm du lịch về nguồn với Yên Bái và Phú Thọ; liên kết phát triển du lịch 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng; Hợp tác song phương Lào Cai – Lai Châu và Lào Cai – Hà Giang,...

Trong những năm tiếp theo, Lào Cai đưa ra 5 sản phẩm du lịch chính, gồm: du lịch tham quan nghỉ dưỡng núi, du lịch tìm hiểu văn hóa các dân tộc, du lịch sinh thái, du lịch thể thao, du lịch biên giới, du lịch tâm linh. Các sản phẩm du lịch bổ trợ gồm: du lịch tham quan di tích lịch sử, du lịch lễ hội, du lịch MICE, du lịch nông nghiệp. Như vậy dựa vào đặc điểm, tiềm năng du lịch của tỉnh mà tỉnh Lào Cai lựa chọn rất nhiều loại hình du lịch để đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các dòng sản phẩm khác nhau, phục vụ cho các trải nghiệm các đối tượng khách du lịch khác nhau.

Với việc nghiên cứu và định hướng rõ trong việc xây dựng các sản phẩm du lịch mới, độc đáo, hấp dẫn mang thương hiệu riêng, hy vọng ngành du lịch tỉnh sẽ có những bước phát triển mới và Lào Cai ngày càng là điểm đến thực sự hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước. Qua đó, cụ thể hóa mục tiêu đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; phấn đấu đến năm 2020, toàn tỉnh thu hút 4,5 triệu lượt khách du lịc, trong đó khách quốc tế 1,5 triệu lượt; tổng doanh thu đạt 18.000 tỷ đồng.

Năm 2015, Lào Cai đón tổng số khoảng 2 triệu lượt khách, vượt kế hoạch năm 16,1% và tăng 42,3% so với năm 2014 (1,47 triệu lượt). Trong đó, khách quốc tế trên 717,64 nghìn lượt, tăng 31,6% so với năm 2014; khách trong nước đạt gần 1,373 triệu lượt, tăng 48,5%. Doanh thu từ các hoạt động du lịch năm 2015 đạt 4.675,3 tỷ đồng, tăng 42,7% so với năm 2014 (3.276 tỷ).

Toàn tỉnh có trên 40 doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện... tham gia hoạt động lữ hành với trên 515 cơ sở lưu trú và gần 5.000 phòng các loại. Riêng hình thức du lịch cộng đồng, Lào Cai hiện có khoảng 140 cơ sở lưu trú tại nhà (Homestay).